Zabieg odtworzenia utraconej piersi

Rekonstrukcja po mastektomii, lumpektomii (wycięciu guzka) czy kwadrantektomii ma na celu przywrócenie jednej lub obu piersiom normalnego wyglądu, symetrii i wielkości.

Rekonstrukcja piersi często obejmuje wiele zabiegów wykonywanych etapami i może rozpocząć się w momencie mastektomii lub zostać przełożona na późniejszy termin.

Rekonstrukcja piersi zasadniczo dzieli się na dwie kategorie: rekonstrukcję opartą na implantach lub rekonstrukcję płatową z wykorzystaniem własnych tkanek.

Zabieg w skrócie

Czas zabiegu: 3–5 godzin
Znieczulenie: Ogólne
Pobyt w klinice: 2 doby
Rekonwalescencja: Około 4 tygodni

Przy wyborze najlepszej opcji należy wziąć pod uwagę kilka czynników:

rodzaj przebytej mastektomii – mastektomia lecznicza czy profilaktyczna
przebyte leczenie choroby nowotworowej – chemioterapia, radioterapia
budowę ciała pacjentki

Jeśli dotknięta nowotworem jest tylko jedna pierś, tylko ona może zostać zrekonstruowana. Dodatkowo można zalecić podniesienie piersi, zmniejszenie lub powiększenie piersi przeciwnej, aby poprawić symetrię wielkości, kształtu i położenia obu piersi. Często jednak kobiety decydują się na zabieg mastektomii profilaktycznej z rekonstrukcją drugiej „zdrowej” piersi.

Należy pamiętać, że zrekonstruowana pierś nie będzie dawała takich samych odczuć jak pierś, którą zastępuje. W przypadkach rekonstrukcji własnymi tkankami na zawsze pozostaną widoczne blizny, zwykle zlokalizowane w mniej odsłoniętych obszarach ciała, takich jak plecy czy brzuch.

Rekonstrukcja piersi za pomocą implantów

Rekonstrukcja piersi oparta na implantach jest możliwa, jeśli mastektomia pozostawiła wystarczającą ilość tkanki na ścianie klatki piersiowej, aby pokryć i podtrzymać implant piersiowy.

W przypadku pacjentek z niewystarczającą ilością tkanki na ścianie klatki piersiowej lub u tych, które nie chcą implantów, rekonstrukcja piersi będzie wymagać techniki płatowej. Najpopularniejszą metodą rekonstrukcji jest wykorzystanie skóry i tkanki tłuszczowej z dolnej części brzucha lub pleców.

Zabieg może być przeprowadzony jednoczasowo lub dwuczasowo.

Mastektomia i jednoczasowa rekonstrukcja piersi

Bezpośrednio po wykonaniu mastektomii umieszcza się implant piersi owinięty w siatkę syntetyczną lub biologiczną zwaną bezkomórkową macierzą skórną (ADM), aby pomóc implantowi w utrzymaniu prawidłowej pozycji anatomicznej w stosunku do mięśnia piersiowego.

Rekonstrukcja dwuczasowa

Rekonstrukcja dwuczasowa, czyli opóźniona, wykonywana jest z użyciem ekspandera tkankowego. Po wykonaniu standardowej mastektomii nie wykonuje się żadnych dalszych czynności i pozostawia tkanki do całkowitego zagojenia lub w miejscu operacji pozostawia ekspander tkankowy.

Co tydzień ekspander jest dopełniany solą fizjologiczną aż do uzyskania odpowiedniej jego objętości. Uzyskana przestrzeń pomiędzy tkankami pozwala w drugim etapie na wymianę ekspandera na implant o odpowiedniej wielkości. Implant ten, w zależności od umiejscowienia w stosunku do mięśnia piersiowego większego, pokrywa się siatką lub ADM.

Istnieją dwa rodzaje portów ekspandera. Jeden, podobny do portu do chemioterapii, umieszcza się oddzielnie od ekspandera tkankowego, zwykle wzdłuż klatki piersiowej. Drugi typ to port zawarty w samym ekspanderze. W obu przypadkach porty zostaną użyte do napełnienia ekspandera tkankowego roztworem soli fizjologicznej podczas kilku wizyt.

Możliwe powikłania

martwica i utrata skóry
krwawienie
gromadzenie się płynu
zakażenie, infekcja
trudne gojenie i rozejście się ran
przemieszczenie ekspandera lub implantu
nieszczelność implantu
niekorzystne bliznowacenie
asymetria piersi

Rekonstrukcja piersi przy użyciu implantu może wymagać wtórnego autologicznego transferu tłuszczu w celu wyeliminowania zmarszczeń i pofałdowań piersi wynikających z samej operacji mastektomii.

Rekonstrukcja piersi z użyciem tkanek własnych (płatowa)

Rekonstrukcja piersi z użyciem płatów może wykorzystywać tkanki:

z brzucha – płat TRAM (płat skórno-mięśniowy z mięśnia prostego brzucha) uszypułowany lub wolny, płat DIEP (na głębokim perforatorze tętnicy nabrzusznej dolnej), płat SIEA (na tętnicy nabrzusznej powierzchownej)
z pleców – płat LD z wykorzystaniem mięśnia najszerszego grzbietu
z uda – płat gracilis z wykorzystaniem mięśnia smukłego

Rekonstrukcja piersi – kto jest najlepszym kandydatem do zabiegu?

Dobrymi kandydatami do operacji rekonstrukcji piersi są:

zdrowe osoby, które nie cierpią na choroby zagrażające życiu lub schorzenia, które mogą utrudniać gojenie
osoby niepalące
osoby zdrowe fizycznie o stosunkowo normalnej wadze

Konsultacja

Podczas konsultacji omawiane są:

cele zabiegu chirurgicznego, możliwe opcje operacji, rodzaje znieczulenia
warunki medyczne, alergie na leki, poprzednie zabiegi medyczne
aktualnie zażywane leki, witaminy, suplementy ziołowe, alkohol, tytoń i narkotyki
przebyte operacje, przebyte ciąże i wahania wagi
przebieg okresu rekonwalescencji, ryzyko i powikłania związane z procedurą

Zabieg rekonstrukcji piersi przeprowadzany jest w znieczuleniu ogólnym.

Badania przed zabiegiem

Przed zabiegiem należy zgodnie z zaleceniami:

wykonać niezbędne badania
zaprzestać palenia papierosów
odstawić leki zwiększające krwawienie pooperacyjne, doustne leki antykoncepcyjne, leki przeciwzapalne i suplementy ziołowe na 14–30 dni przed planowanym zabiegiem

Przygotowanie do zabiegu polega na wybraniu odpowiedniego terminu, tak by nie przypadał na okres krwawienia miesiączkowego, i wykonaniu zleconych badań. Sam zabieg chirurgiczny trwa od 3 do 5 godzin.

Bezpośrednio po operacji pozostaje się w klinice na dwie doby na obserwacji. Dreny, których celem jest odsączenie zbierającej się krwi lub chłonki w miejscach operowanych, pozostawia się na 10–14 dni.

Zalecany jest okres czterech tygodni rekonwalescencji. W tym czasie nosi się specjalny stanik, który należy mieć na sobie w ciągu dnia i nocy. Nie należy wykonywać ciężkich prac fizycznych i nie wolno uprawiać sportów.

Wizyty kontrolne przewidziane są tydzień i dwa tygodnie po zabiegu w celu usunięcia opatrunku, miesiąc po w celu oceny procesu gojenia i przekazania dalszych zaleceń pielęgnacyjnych oraz trzy miesiące po, by ocenić efekt.

Ostateczny efekt pooperacyjny widoczny jest po 6 miesiącach od operacji.